Het leuke van psychologie is dat er altijd mensen zullen zijn die mee willen doen aan de gekste onderzoeken. Zo las ik net dat 9 van de 10 mensen spijt hebben van eerder gemaakte keuzes of keuzes die niet zijn gemaakt. Partnerkeuze staat in het rijtje van "Spijt" bovenaan. Stel je voor; zo'n 86% had liever een andere of geen partner gekozen. Misschien heeft die andere 14% wel gelogen. Mensen die aan het Nederlandse onderzoek meededen, hebben op lange termijn vooral spijt van de dingen die ze hebben nagelaten. (Bijvoorbeeld die leuke jongen of dat lieve meisje niet aangesproken, waarmee ze later wèl gelukkig mee geworden zouden zijn) Ik zou zo zeggen: "Eigen schuld, dikke bult."
Het onderzoek, dat in het
septembernummer van Psychologie Magazine staat, heb ik zelf niet gelezen en ik weet daarom ook niet hoeveel waarde aan de resultaten moet worden gehecht. Toch klinkt het niet vreemd in mijn oren dat er zoveel spijt bestaat onder de mensen. In ons rijke westen zijn velen van ons als kinderen met geld in een snoepjeswinkel. Omdat het zo moeilijk kiezen is zouden ze het liefst de hele winkel opkopen. Of zoals Queen zo mooi zingt "I want it all and I want it now." Begrijpelijk, maar niet verstandig.
Ik zal de laatste zijn om te zeggen dat kiezen altijd gemakkelijk is. Maar ik hou mezelf voor ogen dat als ik niet kies een ander dat voor me doet. En dat niet kiezen ook een keuze is. Een paradox waaronder je niet uit kunt komen. Elke keuze heeft gevolgen en het is heel vaak niet mogelijk deze op lange termijn te overzien. Kiezen doen we omdat we verwachten dat een bepaalde gebeurtenis zal plaats vinden. Dat vinden we normaal. Er is echter ook een kans dat die gebeurtenis niet plaats vindt. Verder behoort er bij die gebeurtenis een gevoel. Er is een kans dat dit gevoel optreedt, maar ook niet. Dan zijn er nog talloze keuzes waarbij je absoluut niet kunt overzien wat dit je gaat opleveren. Denk aan de keuze van een partner, een opleiding, een baan... En wat te denken van toeval, fortuin of noodlot. Of hoe je het ook wilt noemen. De afspraak die je miste...èn het ongeluk dat je anders had gehad. Het meisje dat je op een feestje ziet (waar je eerst niet naartoe wilde gaan) en waarmee je heel gelukkig wordt. Enzovoorts, ad infinitum. En spijt? Je hebt kleine spijt en grote spijt. Kleine spijt vergeet je snel. En iedereen heeft er mee te maken. Denk aan een verkeerde keuze van het beleg op je boterham, die bijeenkomst waar je zo nodig naar toe moest gaan, de verkeerde broek die je aan hebt getrokken naar je werk...Laat ik dit "onlust" noemen. Je geniet niet van de keuze die je hebt gemaakt en je ziet ook het verband tussen jouw "onlust"-gevoelens en de keuze. Dan heb je ook Grote Spijt. Echt een zaak van "Jammer dan". Mijn advies? Kijk of je je Grote Spijt kunt wegwerken door alsnog die keuze te maken, die je toen hebt nagelaten. Vertoon gedrag. Handel! En als dit niet mogelijk is, bedenk dan dat je nooit zult weten wat een andere keuze voor gevolgen zou hebben gehad. Je denkt dit te weten, maar dat is heel wat anders dan dat je het weet. De Engelsen zeggen "Don't cry about spoiled milk" en ik voeg hieraan toe: "Als...als mijn opa een meisje was geweest, dan was mijn oma niet met hem getrouwd, was mijn vader nooit geboren en ik ook niet." Dus forget the Big IF en leer te leven - en als je kunt te genieten - met wat het leven (en jouw geweldig gevoel voor het maken van de juiste keuzes) je heeft geschonken. Soms is het al moeilijk genoeg.